Τι είναι αδήλωτη εργασία και γιατί σε «καίει»

Αδήλωτη εργασία υπάρχει όταν ο εργαζόμενος απασχολείται χωρίς να έχει δηλωθεί νόμιμα (π.χ. στο ΕΡΓΑΝΗ) και χωρίς να ασφαλίζεται,
παρότι στην πράξη εργάζεται ως μισθωτός. Συνήθως συνοδεύεται από πληρωμές «στο χέρι», έλλειψη αποδείξεων, ή τεχνητές
μορφές «συνεργασίας» που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματική εικόνα.

Πότε μια «συνεργασία» είναι στην πραγματικότητα εξαρτημένη εργασία

Το κρίσιμο δεν είναι πώς «βαφτίζει» τη σχέση ο εργοδότης, αλλά πώς εκτελείται στην πράξη.
Ενδείξεις εξαρτημένης εργασίας είναι:

• Σταθερό ωράριο / καθημερινή παρουσία
• Οδηγίες, έλεγχος και εποπτεία από τον εργοδότη
• Σταθερή μηνιαία αμοιβή (και όχι αμοιβή «ανά έργο»)
• Οργανωτική ένταξη στην επιχείρηση (κανόνες, διαδικασίες, ιεραρχία)
• Οικονομική εξάρτηση ή/και αποκλειστική απασχόληση

Δικαστική επιτυχία του γραφείου μας: Πάνω από 70.000€ στον εργαζόμενο

Στο γραφείο μας στο Αιγάλεω πετύχαμε την πλήρη δικαίωση εργαζομένου, ο οποίος απασχολούνταν ως προσωπικό προστασίας
επί 17 έτη χωρίς δήλωση της μισθωτής σχέσης, με σκοπό την αποφυγή ασφαλιστικών εισφορών.

Το Δικαστήριο πείστηκε ότι επρόκειτο για σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου με μηνιαίες αποδοχές
2.800€ (ποσό που κρίθηκε σύνηθες για τη θέση και τις ώρες εργασίας), και ο εργαζόμενος έλαβε
άνω των 70.000€ μαζί με τόκους και δικαστικές δαπάνες.

Τι δικαιούσαι όταν αποδειχθεί η αδήλωτη εργασία

• Αναγνώριση ότι υπήρχε σύμβαση εξαρτημένης εργασίας
• Αποζημίωση απόλυσης (ανάλογα με τα έτη υπηρεσίας και τον μισθό)
• Δώρα Χριστουγέννων & Πάσχα
• Επίδομα αδείας και αποδοχές μη ληφθείσας άδειας
• Διαφορές αποδοχών (αν ο πραγματικός μισθός ήταν υψηλότερος)
• Τόκους υπερημερίας & δικαστικές δαπάνες (όπου επιδικαστούν)

Τι πρέπει να κάνει ο εργαζόμενος: πρακτικός οδηγός βημάτων

1) Μην κινηθείς «παρορμητικά» – χτίσε αποδείξεις

Πριν από κάθε καταγγελία ή αντιπαράθεση, συγκέντρωσε στοιχεία που αποδεικνύουν διάρκεια, ωράριο, ρόλο και εξάρτηση:
μηνύματα (SMS/WhatsApp), email, φωτογραφίες/προγράμματα, μαρτυρίες, τραπεζικές κινήσεις, σημειώσεις ωραρίων, αποδεικτικά παρουσίας.

2) Νομική αξιολόγηση της πραγματικής σχέσης

Ένας εργατολόγος εξετάζει αν τα πραγματικά δεδομένα «δένουν» ως εξαρτημένη εργασία και ποια αξίωση συμφέρει:
αναγνώριση σχέσης, αποζημίωση απόλυσης, δεδουλευμένα, δώρα, άδειες, κ.λπ.

3) Καταγγελία σε αρμόδιους φορείς (όταν είναι στρατηγικά σωστό)

Ανά περίπτωση, μπορεί να γίνει:

• Καταγγελία στην Επιθεώρηση Εργασίας για αδήλωτη/παράνομη απασχόληση
• Καταγγελία στον e-ΕΦΚΑ για ανασφάλιστη εργασία και μη καταβολή εισφορών
• Αναφορά/καταγγελία για καταβολές “στο χέρι” όπου απαιτείται τεκμηρίωση

⚠️ Προσοχή: πολλές φορές το «σωστό timing» των καταγγελιών είναι καθοριστικό. Γι’ αυτό χρειάζεται σχέδιο, όχι βιασύνη.

4) Δικαστική διεκδίκηση: η ουσία της υπόθεσης

Με σωστά δομημένη αγωγή και αποδείξεις, ζητείται δικαστικά η αναγνώριση της εξαρτημένης εργασίας και οι αντίστοιχες οικονομικές αξιώσεις.
Εκεί κρίνονται οι λεπτομέρειες: έτη υπηρεσίας, πραγματικές αποδοχές, ώρες εργασίας, συνθήκες εξάρτησης.

Q&A – Συχνές ερωτήσεις για την αδήλωτη εργασία

Ερώτηση 1: Αν δεν έχω σύμβαση, έχω δικαιώματα;

Ναι. Η απουσία έγγραφης σύμβασης δεν σημαίνει ότι δεν υπήρξε σχέση εργασίας. Το δικαστήριο κρίνει με βάση τα πραγματικά δεδομένα.

Ερώτηση 2: Πώς αποδεικνύεται ότι είχα σταθερό ωράριο και εξάρτηση;

Με μηνύματα/οδηγίες, καθημερινή παρουσία, μαρτυρίες, καταγραφές βαρδιών, email, βεβαιώσεις, ακόμη και έμμεσες ενδείξεις που δείχνουν
ότι εργαζόσουν υπό έλεγχο και σε συγκεκριμένες ώρες.

Ερώτηση 3: Αν πληρωνόμουν «στο χέρι», μπορώ να διεκδικήσω μισθό/αποζημίωση;

Μπορείς, αλλά χρειάζεται σωστή τεκμηρίωση. Συνήθως χρησιμοποιείται συνδυασμός αποδείξεων (μαρτυρίες, μηνύματα, τραπεζικά στοιχεία όπου υπάρχουν,
αντικειμενικά δεδομένα για τις συνθήκες εργασίας).

Ερώτηση 4: Πρέπει να κάνω πρώτα καταγγελία στην Επιθεώρηση ή στον e-ΕΦΚΑ;

Όχι πάντα πρώτα. Σε πολλές υποθέσεις προηγείται νομική προετοιμασία και μετά ενεργοποιούνται οι φορείς, ώστε να μη χαθεί κρίσιμο αποδεικτικό υλικό
ή να μη δοθεί χρόνος στον εργοδότη να «καθαρίσει» ίχνη. Η στρατηγική είναι εξατομικευμένη.

Ερώτηση 5: Τι κερδίζω στην πράξη;

Αν αποδειχθεί η εξαρτημένη εργασία, μπορείς να διεκδικήσεις αποζημίωση απόλυσης, δώρα, άδειες, διαφορές αποδοχών και, όπου προβλέπεται,
τόκους και δικαστικές δαπάνες. Στη δική μας υπόθεση ο εργαζόμενος έλαβε άνω των 70.000€ μαζί με τόκους και έξοδα.

Κλείσε ραντεβού – Εργατολόγος στο Αιγάλεω

Αν εργάζεσαι αδήλωτα ή σε έχουν «βαφτίσει» συνεργάτη ενώ στην πράξη είσαι μισθωτός, μην το αφήνεις.
Μία σωστή νομική κίνηση μπορεί να κρίνει όλη την υπόθεση.